ÖRGÜTSEL UYUM ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Anahtar Kelimeler:
Örgütsel Uyum, Ölçek Geliştirme, Örgütsel Davranış, İnsan Kaynakları Yönetimi, Sağlık ÇalışanlarıÖzet
Örgütsel uyumun çalışan algıları temelinde ölçülmesine yönelik araçların sınırlı olması, bu alanda geçerli ve güvenilir ölçme araçlarının geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, çalışanların örgütleriyle kurdukları uyum düzeyini ölçmeye yönelik bir Örgütsel Uyum Ölçeği geliştirmektir. Bu doğrultuda örgütsel uyumun çok boyutlu yapısı dikkate alınarak kapsamlı bir ölçek geliştirme süreci yürütülmüştür. Araştırmada aşamalı bir yöntem izlenmiştir. İlk aşamada literatür incelenerek 34 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri doğrultusunda maddeler gözden geçirilmiştir. Taslak ölçek formu 40 katılımcı ile ön uygulamaya tabi tutulmuş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi 277 katılımcıdan elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilmiş, doğrulayıcı faktör analizi ise farklı bir örneklem grubundan elde edilen 369 katılımcıya ait veriler kullanılarak yapılmıştır. Analizler sonucunda ölçeğin 15 maddeden ve dört boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Bu boyutlar; Gelişimsel Uyum ve Yenilikçilik, Kurumsal Güven ve Algısal Uyum, Sosyal ve Dijital Temsil Uyumu ile Sosyal Bütünleşme ve İş Birliği olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin toplam varyansın %91,36’sını açıkladığı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarının kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Ölçeğin genel Cronbach’s Alpha katsayısı ,898 olarak hesaplanmış olup yüksek düzeyde iç tutarlılığa işaret etmektedir. Elde edilen bulgular, geliştirilen Örgütsel Uyum Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Referanslar
Efil, İ., & Çubukçu, M. (2017). Örgütlerde strateji-yapı uyumu ve uygulamadan örnekler. İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 19(4), 105-132. https://doi.org/10.4026/isguc.422372
Ryan, T. K. (2010). Business–IT alignment maturity: The correlation of performance indicators and alignment maturity within the commercial airline industry (Doctoral dissertation). Capella University
Semler, S. W. (1997). Systematic agreement: A theory of organizational alignment. Human Resource Development Quarterly, 8(1), 23-40
Alagaraja, M. (2013). Mobilizing organizational alignment through strategic human resource development. Human Resource Development International, 16(1), 74-93
Kathuria, R., Joshi, M. P., & Porth, S. J. (2007). Organizational alignment and performance: Past, present and future. Management Decision, 45(3), 503–517. https://doi.org/10.1108/00251740710745106
Luftman, J. (2000). Assessing business–IT alignment maturity. Communications of the Association for Information Systems, 4(14), 1–50
Pekcan, B., & Kusku, F. (2021). Birleşme ve satın almalarda örgütsel uyum mekanizmalarını anlamak: Bankacılık sektöründen bir vaka araştırması. Research Journal of Business and Management, 8(3), 166–178. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2021.1452
Büyükyılmaz, O. (2018). Relationship between person–organization fit and organizational citizenship behavior: The mediating role of job satisfaction. International Journal of Management and Administration, 2(3), 135–146. https://doi.org/10.29064/ijma.464856
Öncer, A. Z. (2023). Örgütsel iletişim ve örgütsel vatandaşlık ilişkisinde örgütsel uyumun rolü. İş’te Davranış Dergisi, 8(2), 123–140. https://doi.org/10.25203/idd.1396330
Wang, Y. (2024). Person-organization fit. In Elgar Encyclopedia of Corporate Communication (pp. 116-119). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781802200874.ch18
Ulutaş, M. (2011). Birey-örgüt uyumunun iş stresi ve verimlilik üzerine etkisi: Dalaman havalimanı çalışanları üzerine bir alan araştırması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 14(1-2), 13-30
Turunç, Ö., & Çelik, M. (2012). İş tatmini-kişi örgüt uyumu ve amire güven-kişi-örgüt uyumu ilişkisinde dağıtım adaletinin düzenleyici rolü. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 14(2), 57-78
Sousa, H. P., & do Prado Leite, J. C. S. (2014). Modeling organizational alignment. In International Conference on Conceptual Modeling (pp. 407-414). Springer
Kıraç, R. (2019). Hastane randevu sistemlerinin hastalar açısından değerlendirilmesi. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6(3), 189-195
Aumann, K. A. (2007). Being a stranger in a strange land: The relationship between person-organization fit… Columbia University
Netemeyer, R. G., Boles, J. S., McKee, D. O., & McMurrian, R. (1997). An investigation into the antecedents of organizational citizenship behaviors. Journal of Marketing, 61(3), 85-98
Piasentin, K. A. (2007). How do employees conceptualize fit? (Doctoral dissertation). University of Calgary
Uçan, F. (2019). Örgütsel bağlılık, iş tatmini ve kişi-örgüt uyumu. Ekin Yayınevi
Vilela, B. B., González, J. A. V., & Ferrín, P. F. (2008). Person–organization fit… Industrial Marketing Management, 37(8), 1005-1019
Yeşilyurt, S., & Çapraz, C. (2018). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 251-264. https://doi.org/10.17556/erziefd.297741
Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 74-85
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. Routledge
Bryman, A., & Cramer, D. (2005). Quantitative data analysis with SPSS 12 and 13. Psychology Press
Kan, A., & Akbaş, A. (2005). Kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237
Polat, Y. (2012). Faktör analizi yöntemlerinin karşılaştırılması (Doktora tezi). Çukurova Üniversitesi
Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi
Kaiser, H. F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151
Geçkil, T., & Tikici, M. (2015). Örgütsel demokrasi ölçeği geliştirme. Amme İdaresi Dergisi, 48(4), 41-78
İlhan, N., Şekerci, A. R., Sözbilir, M., & Yıldırım, A. (2013). Öğretmen tutum ölçeği geliştirme. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(8), 31-56
Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483
Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research. The Counseling Psychologist, 34(6), 806–838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127
Yıldırım, S., & Aksu, A. (2022). Karanlık liderlik ölçeği. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(3), 195-216. https://doi.org/10.47477/ubed.1133183
Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

