MİKROPLASTİKLER VE MİKROBİYOTA
Özet Görüntüleme: 50
/ 
PDF İndirme: 16
Anahtar Kelimeler:
Mikroplastikler, mikrobiyota, bağırsak mikrobiyomu, disbiyozis, çevresel toksikolojiÖzet
Mikroplastikler (MP'ler), boyutu 5 mm'den küçük olan plastik parçacıklar olarak tanımlanmakta, çevresel kirleticiler olarak giderek daha fazla tanınmaktadır. Bu parçacıklar, daha büyük plastiklerin parçalanma ürünleri olarak ortaya çıkmakta; deniz, tatlı su ve karasal ekosistemlerde yaygın olarak bulunmaktadır. MP'ler, esas olarak polietilen, polipropilen, polivinil klorür, polistiren, poliüretan ve polietilen tereftalat gibi polimerlerden ve performanslarını artıran katkı maddelerinden oluşmaktadır. Ayrıca, kalıcı organik kirleticiler ve ağır metaller gibi zararlı çevresel kimyasalları adsorbe ederek insan ve çevre sağlığı için risk oluşturmaktadır. İnsanların mikroplastiklere maruziyeti, başlıca yutma ve soluma yoluyla gerçekleşmekte, mikroplastikler gıda ürünlerinde, suda ve hatta havada tespit edilmektedir. Mikroplastiklerin gastrointestinal sistemde biriktiği, mikrobiyota kompozisyonunu değiştirebildiği ve disbiyozise neden olduğu gösterilmiştir. Bu bozulma, gastrointestinal bozukluklar, sistemik inflamasyon ve kronik hastalıklar gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Mikroplastiklerin bağırsak-beyin ekseni üzerindeki etkileri araştırılmış, potansiyel nöroinflamatuar sonuçlar ortaya konmuştur. Bağırsak mikrobiyomundaki değişimler nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Mikroplastiklerin bağırsak mikrobiyota dengesini bozarak, kronik inflamasyon ve DNA hasarı gibi mekanizmalar yoluyla kanser gelişimine katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. Polistiren mikroplastiklere maruz kalan bağırsak mikrobiyotasında metabolik yeniden programlama meydana geldiği gösterilmiştir. Mikroplastik-mikrobiyota etkileşimlerinin tam olarak anlaşılması için standardize edilmiş analiz yöntemlerine ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Bu derleme, mikroplastiklerin mikrobiyota üzerindeki etkilerini anlamak ve gelecekteki araştırma yönelimlerini belirlemek için güncel bilgileri sentezlemektedir.
Referanslar
Aliya, S., Alhammadi, M., Ilangovan, S., Han, S., Tamang, S., Son, B., Lee, H. U., & Huh, Y. S. (2025). Microplastics: An emerging environmental risk factor for gut microbiota dysbiosis and cancer development? Environmental Chemistry and Ecotoxicology, 7, 706-728.
Gałęcka, I., Rychlik, A., & Całka, J. (2025). Influence of selected dosages of plastic microparticles on the porcine fecal microbiome. Scientific Reports, 15(1), 1269.
Procopio, A. C., Soggiu, A., Urbani, A., & Roncada, P. (2025). Interactions between microplastics and microbiota in a One Health perspective. One Health, 101002.
Fackelmann, G., & Sommer, S. (2019). Microplastics and the gut microbiome: How chronically exposed species may suffer from gut dysbiosis. Marine Pollution Bulletin, 143, 193-203.
Teng, X., Zhang, T., & Rao, C. (2025). Novel probiotics adsorbing and excreting microplastics in vivo show potential gut health benefits. Frontiers in Microbiology, 15, 1522794.
Chi, J., Patterson, J. S., Jin, Y., Kim, K. J., Lalime, N., Hawley, D., Lewis, F., Li, L., Wang, X., Campen, M. J., Cui, J. Y., & Gu, H. (2025). Metabolic Reprogramming in Gut Microbiota Exposed to Polystyrene Microplastics. Biomedicines, 13(2), 446.
Gao, B., Shi, X., Zhao, M., Ren, F., Xu, W., Gao, N., ... & Shen, W. (2025). Mixture Effects of Polystyrene Microplastics on the Gut Microbiota in C57BL/6 Mice. ACS omega, 10(8), 7597-7608.
Kadac-Czapska, K., Ciesielski, S., & Wiśniewska, A. (2024). Microplastics and Oxidative Stress—Current Problems and Prospects. Antioxidants, 13(5), 579.
Cheng, Y., Yang, Y., Bai, L., & Cui, J. (2024). Microplastics: an often-overlooked issue in the transition from chronic inflammation to cancer. Journal of Translational Medicine, 22(1), 959.
Demarquoy, J. (2024). Microplastics and microbiota: Unraveling the hidden environmental challenge. World Journal of Gastroenterology, 30(16), 2191–2194.
Bora, S. S., Gogoi, R., Sharma, M. R., Anshu, Borah, M. P., Deka, P., Bora, J., Naorem, R. S., Das, J., & Teli, A. B. (2024). Microplastics and human health: unveiling the gut microbiome disruption and chronic disease risks. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 14, 1492759.
Hasegawa, Y., Okamura, T., Ono, Y., Ichikawa, T., Saijo, Y., Nakanishi, N., Sasano, R., Hamaguchi, M., Takano, H., & Fukui, M. (2024). Oral exposure to high concentrations of polystyrene microplastics alters the intestinal environment and metabolic outcomes in mice. Frontiers in Immunology, 15, 1407936.
Sofield, C. E., Anderton, R. S., & Gorecki, A. M. (2024). Mind over microplastics: exploring microplastic-induced gut disruption and gut-brain-axis consequences. Current issues in molecular biology, 46(5), 4186-4202.
Niu, H., Liu, S., Jiang, Y., Hu, Y., Li, Y., He, L., Xing, M., Li, X., Wu, L., Chen, Z., Wang, X., & Lou, X. (2023). Are Microplastics Toxic? A Review from Eco-Toxicity to Effects on the Gut Microbiota. Metabolites, 13(6), 739.
Varg, J. E., Outomuro, D., Kunce, W., Kuehrer, L., Svanbäck, R., & Johansson, F. (2022). Microplastic exposure across trophic levels: Effects on the host–microbiota of freshwater organisms. Environmental Microbiome, 17(1), 36.
Tamargo, A., Molinero, N., Reinosa, J. J., Alcolea-Rodriguez, V., Portela, R., Bañares, M. A., ... & Moreno-Arribas, M. V. (2022). PET microplastics affect human gut microbiota communities during simulated gastrointestinal digestion, first evidence of plausible polymer biodegradation during human digestion. Scientific Report, 12(1), 528.
Yang, W., Jannatun, N., Zeng, Y., Liu, T., Zhang, G., Chen, C., & Li, Y. (2022). Impacts of microplastics on immunity. Frontiers in Toxicology, 4, 956885.
Tu, P., Xue, J., Niu, H., Tang, Q., Mo, Z., Zheng, X., Wu, L., Chen, Z., Cai, Y., & Wang, X. (2023). Deciphering Gut Microbiome Responses upon Microplastic Exposure via Integrating Metagenomics and Activity-Based Metabolomics. Metabolites, 13(4), 530.
Giambò, F., Costa, C., Teodoro, M., & Fenga, C. (2022). Role-playing between environmental pollutants and human gut microbiota: A complex bidirectional interaction. Frontiers in Medicine, 9, 810397.
Shi, Z., Yao, F., Liu, Z., & Zhang, J. (2024). Microplastics predominantly affect gut microbiota by altering community structure rather than richness and diversity: A meta-analysis of aquatic animals. Environmental Pollution, 360, 124639.
Zhang, X., Wang, H., Peng, S., Kang, J., Xie, Z., Tang, R., ... & Liu, Y. (2022). Effect of microplastics on nasal and intestinal microbiota of the high-exposure population. Frontiers in public health, 10, 1005535.
Qiao, R., Deng, Y., Zhang, S., Wolosker, M. B., Zhu, Q., Ren, H., & Zhang, Y. (2019). Accumulation of different shapes of microplastics initiates intestinal injury and gut microbiota dysbiosis in the gut of zebrafish. Chemosphere, 236, 124334.
Fackelmann, G., Pham, C. K., Rodriguez, Y., Mallory, M. L., Provencher, J. F., Baak, J. E., & Sommer, S. (2023). Current levels of microplastic pollution impact wild seabird gut microbiomes. Nature Ecology & Evolution, 7(5), 698-706.
Nugrahapraja, H., Sugiyo, P. W. W., Putri, B. Q., Huang, L., Hafza, N., Götz, F., ... & Luqman, A. (2022). Effects of microplastic on human gut microbiome: detection of plastic-degrading genes in human gut exposed to microplastics—Preliminary study. Environments, 9(11), 140.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
