AMELİYATHANE ORTAMINDA HEMŞİRELERİN KONFORUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER: AMELİYATHANE ORTAMINDA HEMŞİRELERİN KONFORU

Hatice ÇİFTÇİ; Sevda KORKUT; Mustafa MART; Zerrin ÖZÇELİK

Yazarlar

Hatice ÇİFTÇİ SBÜ Adana Şehir Eğitim Ve Araştırma Hastanesi https://orcid.org/0000-0002-9901-2962
Sevda KORKUT Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi. Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Kayseri, Türkiye https://orcid.org/0000-0002-5841-691X
Mustafa MART Sağlık Bakanlığı Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ameliyathane Birimi, Adana, Türkiye https://orcid.org/0009-0005-8310-4095
Zerrin ÖZÇELİK SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Çocuk Cerrahi, Adana, Türkiye https://orcid.org/0000-0003-3728-0846

Anahtar Kelimeler:

Ameliyathane, Çalışma Ortamı, Hemşire, Konfor

Özet

Bu çalışma ameliyathane ortamında hemşirelerin konforunu etkileyen faktörleri ve konforun arttırılmasına yönelik hemşirelerin önerilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı kesitsel türdeki bu araştırma 130 ameliyathane hemşiresinin katılımı ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında konu ile ilgili literatür incelenerek araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Veriler hemşirelerle yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Hemşirelerin ameliyathane konforunu 10 puan üzerinden ortalama 5,68±2,12 olarak değerlendirdiği belirlenmiştir. Ameliyathanenin konforunu olumlu olarak etkileyen ilk üç faktörün arkadaşlık ortamı ve ekip uyumu (%37), ihtiyaçların karşılanabilmesi (%15,4) ve fazla nöbet olmaması (%13,8); ameliyathanenin konforunu olumsuz olarak etkileyen ilk üç faktörün ise ortamın fiziki koşulları (%38,5), iş yükünün ve çalışma saatlerinin fazla olması (%43) ve personel eksikliği (%18,5) olduğu saptanmıştır. Çalışma ortamında görülen olumsuz durumların düzeltilmesinin ise konforu arttırmak için gerekli öneriler arasında yer aldığı belirlenmiştir. Araştırma bulgularına dayanarak, ameliyathane hemşirelerinin konforunu artırmak için ameliyathanenin fiziksel koşullarının (aydınlatma, sıcaklık, gürültü, hijyen vb.) iyileştirilmesi, çalışma şartlarının uygun şekilde düzenlenmesi, ekip içi iletişim ve iş birliğinin güçlendirilmesi, hemşirelerin dinlenme alanları ve temel ihtiyaçlarının karşılanmasının sağlanması önerilmektedir.

Referanslar

KAYNAKÇA

Kieft RA, de Brouwer BB, Francke AL, Delnoij D M. How nurses and their work environment affect patient experiences of the quality of care: A qualitative study. BMC Health Services Research.2014;14:249. https://doi.org/10.1186/1472-6963-14-249

Moisoglou I, Katsiroumpa A, Katsapi A, Konstantakopoulou O, Galanis P. Poor nurses’ work environment increases quiet quitting and reduces work engagement: A cross-sectional study in Greece. Nursing Reports. 2025;15(1):19. https://doi.org/10.3390/nursrep15010019

Gül A, Andsoy İI, Görücü R, Özen B. Ameliyathane çalışanlarının skopi kullanımı ve güvenliğine yönelik uygulamalarının incelenmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;8(1):1-6. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/706319.

Güven B, İbrahimoğlu Ö. Ameliyathane hemşirelerinde zihinsel yorgunluk ile klinik karar verme arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi.2023;5(3):237-244. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.1330883.

Naldan ME, Karayağmurlu A, Yayık M, Arı ME. Ameliyathanede çalışan sağlık profesyonellerinde tükenmişlik, iş doyumu ve depresyon. Selcuk Med J. 2019;35(3):152-158. https://doi.org/10.30733/std.2019.01117.

Özkan S, Arslan E, Çinar H. Ameliyathanede çalışan hemşirelerin çalışma ortamı ile hasta güvenliği tutumları arasındaki ilişki: Kesitsel çalışma. Hemşirelik Bilimi Dergisi.2023;6(3):157-164. https://doi.org/10.54189/hbd.1334279.

Bingöl Ü, Kutlu A. Hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi. EGEHFD.2019;35(2):49-59. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egehemsire/issue/48721/540051.

Çatak T, Bahçecik N. Hemşirelerin iş yaşamı kalitesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Clinical and Experimental Health Sciences. 2015; 5(2):85-95. https://doi.org/10.5455/musbed.20150309010354.

Erenoğlu R, Tambağ H, Can R, Kabakoğlu H. Hemşirelerin iş yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2019;9(3):181-187. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.551576.

Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta Kalite, Akreditasyon ve Çalışan Hakları Daire Başkanlığı (2020, Mayıs 10). Sağlıkta Kalite Standartları-Sürüm 6.1. https://shgmkalitedb.saglik.gov.tr/TR-52460/guncel-standartlar.html.

Kolcaba KY. A theory of holistic comfort for nursing. Journal of Advanced Nursing. 1994; 19(6): 1178-1184. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.1994.tb01202.x

Arıcı H, Kavradım S T. Kardiyovasküler hastalıklarda konfor. Akdeniz Hemşirelik Dergisi. 2023; 2(1): 32-39. https://doi.org/10.59398/ahd.1268478.

Arslankılıç Ç, Göl E. Kolcaba’nın konfor kuramının cerrahi operasyon geçiren hastalarda kullanımı: Sistematik derleme. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi.2020;3(1):34-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tusbad/issue/56037/734313.

Catlin A, Taylor-Ford RL. Investigation of standard care versus sham Reiki placebo versus actual Reiki therapy to enhance comfort and well-being in a chemotherapy infusion center. Oncology Nursing Forum. 2011;38(3): E212-E220. https://doi.org/10.1188/11.ONF.E212-E220.

Çiftçi H, Korkut S. Abdominal cerrahi sonrasında konfor: Sistematik derleme. Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024; 7(15):45-52. https://doi.org/10.55433/gsbd.256.

Gün Kakaşçı Ç, Gezgiç M, Dinçer H. Normal doğumda öğrenci hemşire tarafından verilen destekleyici bakım ile rutin bakımın doğum konforuna etkisinin karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2021;9(2):770-780. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.839987.

Ören B. Göğüs cerrahisi uygulanan hastaların konforu ve anksiyete düzeyini etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5(3):324-332. https://doi.org/10.17681/hsp.409359.

Baran L, Demir D. Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin konfor düzeyleri ile iş yaşamı kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024; 11(2): 205-214. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1359035.

Karahan A, Budak Ertürk E, Uğurlu Z, Ünlü H, Akovalı N, Tepe A, Özhan Elbaş N. Factors affecting the thermal comfort of perioperative personnel in the OR. AORN Journal. 2020;111(3):333-344. https://doi.org/10.1002/aorn.12963.

Giske T, Cone P. Comparing nurses’ and patients’ comfort level with spiritual assessment. Religions. 2020;11(12):671. https://doi.org/10.3390/rel11120671.

Arslan Yürümezoğlu H, Sarıoğlu E. Hemşirelerin çalışma ortamı, çalışma süreleri ve hasta-hemşire oranının hemşire sonuçlarına etkisi: Kapsamlı bir literatür derleme. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2022; 9(1):153-167. https://doi.org/10.54304/SHYD.2022.91259.

Golvani J, Roos L, Henricson M. Operating room nurses’ experiences of limited access to daylight in the workplace–a qualitative interview study. BMC Nursing. 2021; 20: 1-8. https://doi.org/10.1186/s12912-021-00751-8.

Arslanoğlu A, Köser CE. Ameliyathane hemşirelerinin sorunlarını inceleyen nitel bir araştırma. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi.2019;2(1):1-14.https://dergipark.org.tr/tr/pub/sarad/issue/52062/625394.

Akalın B, Modanlıoğlu A. “Ameliyathane hemşiresi olmak”: Nitel bir çalışma. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;23(1):100-108. https://doi.org/10.17049/ataunihem.556995.

Ağuş M, Akbel E. Assessment of physical risk factors in healthcare professionals. Journal of Occupational Health and Safety Academy. 2020;3(3):230-237. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.782772.

Öztürk H, Candaş B, Babacan E. Devlet hastaneleri, toplum ve aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşirelerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi.2015;2(1):25-36. https://doi.org/10.5222/SHYD.2015.025.

Fındık ÜY, Erol Ö, Süt N, Motör D. Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2011;27(3):55-65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egehemsire/issue/49352/630390.

Kekeç D, Tan M. Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi. Online Turkish Journal of Health Sciences. 2021;6(1):64-72. https://dergipark.org.tr/tr/pub/otjhs/issue/60357/765237.

Köroğlu Ö, Bahar E. Sağlık kurumlarında çalışan hemşirelerin tükenmişlik algılarının işten ayrılma niyetlerine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi.2021;13(4):3453-3466. https://doi.org/10.20491/isarder.2021.1334.

Metin Ö, Özer F G. Hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2007; 10(1):58-66.https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunihem/issue/2636/33913.

Öztürk S, Özgen R, Şişman H, Baysal D, Sarıakçalı N, Aslaner E, ... & Yıldızdaş RD. Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyi ve sosyal desteğin etkisi. Cukurova Medical Journal. 2014;39(4):752-764. https://doi.org/10.17826/cutf.27524.

Al-Hamdan Z, Manojlovich M, Tanima B. Jordanian nursing work environments, intent to stay, and job satisfaction. Journal of Nursing Scholarship. 2017; 49(1):103-110. https://doi.org/10.1111/jnu.12265.

Aslan M, Gökdemir S. Hastanede çalışan hemşirelerin çalışma ortamı algısı: Trakya örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi. 2019;9(3):614-621.https://doi.org/10.5961/jhes.2019.359.

Eren E, Özbas A. The effects of the physical environment on operating room nurses. CURARE - Journal of Nursing. 2023; 3: 1-7. https://doi.org/10.26650/CURARE.2023.1284683.

Liu K, You LM, Chen SX, Hao YT, Zhu XW, Zhang LF, Aiken LH. The relationship between hospital work environment and nurse outcomes in Guangdong, China: A nurse questionnaire survey. Journal of Clinical Nursing. 2012;21(9‐10):1476-1485.https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2011.03991.x.

Çınar Yücel Ş, Göke Arslan G, Ergin E, Kuğuoğlu S. Psychometric characteristics of the Turkish version of the Nurse Comfort Questionnaire. J Relig Health. 2019;58(5):1803-1816.https://doi.org/10.1007/s10943-019-00852-4.

Günday F, Taş A, Abacıgil F, Arslantaş H. Hemşirelerde iş doyumu ve iş yaşamı kalitesini etkileyen faktörler: Kesitsel bir çalışma. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi.2022;6(2): 216-232. https://doi.org/10.46237/amusbfd.918747.

Ünal S, Karlıdağ R, Yoloğlu S. Hekimlerde tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin yaşam doyumu düzeyleri ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri. 2001;4(2):113-118.

https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD_4_2_113_118.pdf.

Çam R, Gezer N, Boyacıoğlu N, Öztürk MH. Ameliyathane Hemşirelerinin Stres Kaynaklarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2020;3(3):14-21.

Uzun LN, Mayda AS. Hemşirelerde tükenmişlik düzeyinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Bir üniversite hastanesi örneği. Konuralp Medical Journal. 2020;12(1):137-143. https://doi.org/10.18521/ktd.493186.

Çakmak Ön S. Ameliyathane hemşirelerinin yaşam kalitelerini etkileyen faktörler. Cerrahi Ameliyathane Sterilizasyon Enfeksiyon Kontrol Hemşireliği Dergisi. 2021; 2(1): 31-44. https://dergipark.org.tr/tr/pub/caseh/issue/62085/878410#article_cite

AMELİYATHANE ORTAMINDA HEMŞİRELERİN KONFORUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER