KABG AMELİYATI SONRASI HASTA VE HASTA YAKINLARINA VERİLEN BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ TABURCULUK EĞİTİMİNİN HASTANIN İYİLEŞME SÜRECİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Özet Görüntüleme: 38
/ 
PDF İndirme: 27
Anahtar Kelimeler:
CABG Surgery, Individualized discharge education, Sleep, Stress, Quality of lifeÖzet
Dünyada kalp ve damar cerrahisinin önde gelen merkezlerinde koroner arter baypas greftleme (KABG) ameliyatı en sık tercih edilen cerrahi girişimlerinden biridir. KABG ameliyatı sonra hastalara taburculuk öncesi evde bakıma yönelik taburculuk eğitimleri verilmektedir. Randomize kontrollü olarak yapılan çalışma, Temmuz - Eylül 2025 tarihleri arasında, kontrol grubu 42 ve hasta, çalışma grubu 45 hasta ile gerçekleşti. Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Yaşam Kalitesi Ölçeği- SF-12, Algılanan Stres Ölçeği ve Richard-Campbell Uyku Ölçeği kullanıldı. Algılanan stres ölçeği (kontrol grubu 44.76±9.60, çalışma grubu 40.48±8.31) ve Richard-campbell uyku ölçeği (kontrol grubu 49.76±9.60, çalışma grubu 64.33±23.83) açısından her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0.05). Yaşam kalitesinin alt boyutları incelendiğinde, mental alt boyut arasında (kontrol grubu 42.78±20.87, çalışma grubu 51.13±14.57) istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0.05). Bulgular ışığında, KABG ameliyatı sonrası hasta ve hasta yakınlarına verilen bireyselleştirilmiş taburculuk eğitimini algılanan stresi azalttığı, yaşam kalitesini ve uyku kalitesini iyileştirilmesi konusunda yarar sağladığı kanıtlanmıştır.
Referanslar
https://www.who.int/health-topics/cardiovascular-diseases#tab=tab_1 Erişim Tarihi: 20.09.2025
Benjamin, E. J., Muntner, P., Alonso, A., Bittencourt, M. S., Callaway, C. W., Carson, A. P., ... & American Heart Association Council on Epidemiology and Prevention Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. (2019). Heart disease and stroke statistics—2019 update: a report from the American Heart Association. Circulation, 139(10), e56-e528.
https://www.heart.org/-/media/PHD-Files-2/Science-News/2/2024-Heart-and-Stroke-Stat-Update/2024-Heart-and-Stroke-Statistics-Infographics.pdf?sc_lang=en Erişim Tarihi: 20.09.2025
https://iris.unibocconi.it/retrieve/handle/11565/4023471/115818/Torbica%20EHJ%202019.pdf Erişim Tarihi: 20.09.2025
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2023-53709 Erişim Tarihi: 20.09.2025
Çağlar, M., Yeşiltepe Oskay, Ü., Arican, E., & Akyol, E. (2021). Açık kalp ameliyatı sonrası öz yeterlilik ve cinsel işlev arasındaki ilişki. Avrupa Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi , 20 (4), 376-382.
https://www.escardio.org/Research/ESC-Atlas-of-cardiology Erişim Tarihi: 20.09.2025
Qiu, X. (2024). Kardiyovasküler hastalıkları olan hastaların yönetiminde hemşire liderliğindeki müdahale: kısa bir literatür taraması. BMC hemşireliği , 23 (1), 6.
Raffa, G., Agnello, F., Occhipinti, G. et al. Neurological complications after cardiac surgery: a retrospective case-control study of risk factors and outcome. J Cardiothorac Surg 14, 23 (2019). https://doi.org/10.1186/s13019-019-0844-8
Tunç M ve ark. (2018), Erişkin Açık Kalp Cerrahisi Sonrası Yoğun Bakım Yatış Süresinde Uzama ile İlişkili Risk Faktörleri, Turk J Anaesthesiol Reanim 2018; 46(4): 283-91
Emre, Ö., & Tuna, A. (2021). Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların taburculuk sonrası telefon ile izlenmesinin bakım sonuçlarına etkisi. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2(1), 44-53.
Mejie ve ark(2021), Most deaths in low risk cardiac surgery could be avoidable, Scientifc Reports | (2021) 11:1045 | https://doi.org/10.1038/s41598-020-80175-7
Lidén, K., Ivert, T. & Sartipy, U. Death in low-risk cardiac surgery revisited. Open Hear. 7, e001244 (2020).
Bağış, M. Z. (2023). Açık Kalp Cerrahisinde Preoperatif Albümin Değerinin Renal Fonksiyonlar Üzerine Etkisi: Araştırma Makalesi. Europeanatolia Health Sciences Journal, 1(1), 29-34.
Ljungqvist, O., Scott, M., & Fearon, K. C. (2017). Enhanced recovery after surgery: a review. JAMA surgery, 152(3), 292-298.
Zanini, Maurice; Nery, Rosane Maria; de Lima, Juliana Beust; Buhler, Raquel Petry; da Silveira, Anderson Donelli; Stein, Ricardo (2019). Effects of Different Rehabilitation Protocols in Inpatient Cardiac Rehabilitation After Coronary Artery Bypass Graft Surgery. Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation and Prevention, 39(6), E19–E25. doi:10.1097/HCR.0000000000000431
Svavarsdóttir MH, Sigurðardóttir ÁK, Steinsbekk A. Knowledge and skills needed for patient education for individuals with coronary heart disease: The perspective of health professionals. Eur J Cardiovasc Nurs. 2016;15(1):55–63.
Dale et al(2018), Using information and communication technology in the recovery after a coronary artery bypass graft surgery: patients’ attitudes , Journal of Multidisciplinary Healthcare 2018:11 417–423
Yanık, T. Ç., & Yılmaz, S. G. (2019). Kardiyovasküler Cerrahi Sonrası Yoğun Bakımda Yaşanan Sorunlar ve Hemşirelik Bakımı. SBÜHD, 122-127.
Yıldız, T. (2015). Cerrahi Hasta Eğitiminde Kullanılan Güncel Yöntemler: Hastalık Merkezli Değil, Hasta Merkezli Eğitim. MÜSBED, 129-133.
Erdoğan, M., & Kırılmaz, H. (2020). Hasta merkezlilik ve hasta merkezli bakım. İnsan ve İnsan, 7(24), 97-126.
Aktas, YY, Uğur, HG, & Orak, OS (2020). Kalp cerrahisi hastalarında anksiyete ve depresyonu azaltmak için taburcu eğitimi müdahalesi: randomize kontrollü bir çalışma. PeriAnestezi Hemşireliği Dergisi , 35 (2), 185-192.
Arslan, F. E., Karacabay, K., & Korkmaz, F. D. (2015). Göğüs Kalp Damar Cerrahisinde Ağrı . Turkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics , 9-15.
Shoushi, F., Janati, Y., Mousavinasab, N., Kamali, M. ve Shafipour, V. (2020). Açık kalp ameliyatı geçiren hastaların aile üyelerinde aile destek programının depresyon, anksiyete, stres ve memnuniyet üzerindeki etkisi. Hemşirelik ve Ebelik Bilimleri Dergisi , 7 (2), 69-77.
Yoo, HJ ve Shim, J. (2021). Yetişkin kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinde çok yönlü bir aile katılım programının etkisi. Yoğun bakım tıbbı , 49 (1), 38-48.
BALANUYE, B., & BULUT, H. (2021). Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastaların ameliyat sonrası dönemde uyum süreci. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ DERGİSİ, 6(3).).
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507836/ Erişim Tarihi: 12.10.2025
Kankaya, E. A. (2021). Kalp Kapak Ameliyatı Uygulanan Hastalarda Bireysel Danışmanlığın Antikoagülan Tedaviye Uyum, Öz-Etkililik Düzeyi ve Yaşam Kalitesine Etkisinin Incelenmesi (Master's thesis, Dokuz Eylul Universitesi (Turkey).
Dos Santos, CCL, Matharoo, AS, Cueva, EP, Amin, U., Ramos, AAP, Mann, NK, ... ve Falki, V. (2023). Cinsiyet, yaş ve ırkın koroner arter hastalığı üzerindeki etkisi: bir anlatı incelemesi. Cureus , 15 (10).
Harik, L., Perezgrovas-Olaria, R., Dimagli, A., Alzghari, T., An, KR, Cancelli, G. ve Gaudino, M. (2023). Koroner arter baypas greft cerrahisi sonuçlarında cinsiyet farklılıkları: anlatısal bir inceleme. Göğüs Hastalıkları Dergisi , 15 (9), 5041.
https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Aile-2024-53898. Erişim Tarihi: 18.10.2025
Akbari, M. ve Çelik, SS (2015). Koroner arter baypas greft ameliyatı geçiren hastalarda taburculuk sonrası sorunlar üzerine taburculuk eğitimi ve danışmanlığının etkileri. İran hemşirelik ve ebelik araştırmaları dergisi , 20 (4), 442-449.
Dal, U., Bulut, H., & GÜLER, S. (2012). The problems experienced by the patients at home after surgery. Medical Journal of Bakirkoy, 8(1).
Akbari, M. ve Çelik, SS (2018). Koroner arter baypas greft ameliyatı sonrası taburculuk eğitimi ve taburculuk sonrası danışmanlığın yaşam kalitesine etkileri. Hemşirelik ve Ebelik Çalışmaları , 7 (3), 105-110.
Direk F, Çelik SS. Koroner arter baypas greft cerrahisi geçiren hastaların ameliyat sonrası yaşadıkları sorunlar ve taburcu olduktan sonra öz bakım becerileri. Türk Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Dergisi 2012;20:530–5.
Gill, E., Huda, SU ve Khan, FU (2023). Kalp cerrahisi hastalarında taburcu olduktan sonraki sorunlar. Saudi J Nurs Health Care , 6 (6), 168-79.
Tunç, M., Şahutoğlu, C., Karaca, N., Kocabaş, S., & Aşkar, F. Z. (2018). Erişkin Açık Kalp Cerrahisi Sonrası Yoğun Bakım Yatış Süresinde Uzama ile İlişkili Risk Faktörleri. Turk J Anaesthesiol Reanim, 46(4), 283-291.
Yavuz, D. (2019). Kroner Arter Bypass Greft ve Kalp Kapak Ameliyatı Olan Hastaların Evde Yaşadıkları Semptomlar ve öz Etkililiklerinin Karşılaştırılması (Master's thesis, Maltepe University (Turkey)).
Emre, Ö., & Tuna, A. (2021). Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastaların taburculuk sonrası telefon ile izlenmesinin bakım sonuçlarına etkisi. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2(1), 44-53.
DİKMEN, B. T., & van GIERSBERGEN, M. Y. (2021). Koroner Arter Bypass Greft Ameliyatı Geçiren Hastaların Evde Bakım Gereksinimleri. GEVHER NESIBE JOURNAL OF MEDICAL AND HEALTH SCIENCES, 6(13), 68-73.
Çam, R., & Asar, A. S. (2019). Total kalça protezli hastalara verilen taburculuk eğitiminin günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(4), 220-233.
Cahill, J. ve Berta, D. (2020). Ameliyat sonrası kardiyak hasta eğitimi: Bireyselleştirilmiş taburcu planlamasının iyileşme üzerindeki etkileri. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi , 35(6), 540–548.
Chen, L., Li, H. ve Zhang, Y. (2021). Koroner arter baypas greftlemesi (CABG) geçiren hastalarda bireyselleştirilmiş taburcu eğitiminin öz yeterlilik ve tekrar hastaneye yatış üzerindeki etkileri. Avrupa Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi , 20(7), 649–657.
Özkan, S., & Asar, A. S. (2022). Cerrahi hemşireliğinde tele sağlık uygulamaları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 38(1), 43-48.
Dığrak, E., Savsar, A., Öğce Aktaş, F., & Aygüler, M. (2024). Koroner Arter Bypass Greft Ameliyatı Geçiren Hastaların Taburculuk Sonrası Tele-Sağlık İzlemi ile Öz Etkililik ve Memnuniyet Durumunun Değerlendirilmesi. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 15(38), 156-162.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
