POSTPARTUM DÖNEMDE BİR KADININ BEBEĞİNE VERDİĞİ BAKIMIN MADELEİNE LEİNİNGER’E GÖRE KÜLTÜREL DEĞERLENDİRİLMESİ
Özet Görüntüleme: 141
/ 
PDF İndirme: 23
Anahtar Kelimeler:
Postpartum Dönem, Kadın, Madeleine Leininger, Bakım, HemşireÖzet
Nitel desende hazırlanan olgunun amacını postpartum dönemdeki kadının bebeğine verdiği bakımın Leininger Gündoğumu Modeli ile değerlendirilerek kültürel yeterli hemşirelik bakımının sonuçlarına dikkat çekmek oluşturmaktadır. Bakım sürecinde Leininger’in Gündoğumu Modeli kapsamında yer alan kültürel bakımı koruma, kültürel bakımda anlaşma ve kültürel bakımı yeniden yapılandırma olmak üzere üç temel yaklaşım kullanıldı. Olgu olarak 22 yaşında, Suriye uyruklu, Türkçe konuşup anlayabilen, gravida 3, sezaryen sonrası yara yeri enfeksiyonuyla kadın doğum servisinde takipli kadın hasta belirlendi. Kadına postpartum dönemde bakım veren hemşire ilk değerlendirmesini gerçekleştirerek modelin 1. modu doğrultusunda kadını yargılanmadan kültürüne yönelik gerçekleştirdiği kundaklama, göze sürme çekme ve el bileğine ip bağlamaktan oluşan uygulamaları yapmasına izin verildi. 2. moda göre kadına bu uygulamaları ne amaçla yaptığı soruldu. Hemşire tarafından uygulamaların bebekte oluşturabileceği zararlar üzerine konuşuldu. 3. moda göre ise kültürel temeller üzerine dayandırılmış bebek için kadın tarafından gerçekleştirilen uygulamalar gelenekleri yadırganmadan, kadına karşı yargılama oluşturulmadan düzenlendi. Modele dayalı olarak verilen postpartum bakım, kadının kültürüne özgü uygulamalarının güvenli bakım ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmasını sağlamış; bakım sürecinde anneyle hemşire arasındaki etkileşimi güçlendirmiş, annenin önerilen bakım uygulamalarını kabul edilebilir bulmasına katkıda bulunmuş ve bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilecek uygulamaların önlenmesine olanak sağladı. Bu bulgular, kültürel yeterli hemşirelik bakımının postpartum dönemde güvenli ve etkili bakım sunumunu desteklediğini göstermektedir.
Referanslar
Türk Dil Kurumu (TDK). Bakım. https://sozluk.gov.tr (Erişim tarihi: 05.03.2023)
Alligood, M.R. (2021). Nursing Theorists and Their Work - E-Book (10th ed.). Elsevier Health Sciences.
Erer, M.T., Akbaş, M., Yıldırım, G. (2017). Hemşirelik Sürecinin Evrimsel Gelişimi Hemşirelik Süreci. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 7(1), 1-5.
Potter, P.A., Perry, A.G., Stockert, P.A., Hall, A. (2020). Fundamentals of Nursing - E-Book (10th ed.). Elsevier Health Sciences.
Fawcett, J., DeSanto-Madeya, S. (2013). Contemporary Nursing Knowledge: Analysis and Evaluation of Nursing Models and Theories (3rd ed.). F. A. Davis Company.
O'hara, M.W., McCabe, J.E. (2013). Postpartum Depression: Current Status and Future Directions. Annual Review of Clinical Psychology, 9(1), 379-407. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-050212-185612
Shorey, S., Chan, S.W.C., Chong, Y.S., He, H.G., Lau, Y. (2015). A Systematic Mixed-Studies Review on the Experiences of New Mothers. Journal of Advanced Nursing, 71(4), 750–766. https://doi.org/10.1111/jan.12562
World Health Organization (WHO). (2022). WHO Recommendations on Maternal and Newborn Care for a Positive Postnatal Experience. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240045989
Callister, L.C., Vega, R.G. (2016). Cultural Influences on Maternal–Infant Health. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 45(3), 365–373. https://doi.org/10.1016/j.jogn.2016.02.007
Small, R., Rice, P.L., Yelland, J., Lumley, J. (2007). Mothers in a New Country: Cultural Practices in the Postpartum Period. Birth, 34(1), 27–38. https://doi.org/10.1111/j.1523-536X.2006.00136.x
Ertem, G., Sevil, Ü. (2012). Doğum Sonu Dönemde Annelerin Geleneksel Uygulamaları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(3), 168–176.
Çapık, A., Pasinlioğlu, T. (2018). Postpartum Dönemde Kültürel Uygulamalar. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 10(1), 65–74.
Çevik, A., Alan, S. (2020). Doğum Sonu Dönemde Yapılan Geleneksel Uygulamalar. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 10(1), 14-22.
Demir, G., Yıldız, H., Ergin, A. (2022). Türkiye’de Doğum Sonu Döneme İlişkin Geleneksel Uygulamalar: Sistematik Derleme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(3), 1032–1044.
Dennis, C.L., Fung, K. (2014). Cultural Practices in the Postpartum Period: A Global Perspective. Journal of Transcultural Nursing, 25(2), 113–120. https://doi.org/10.1177/1043659613515716
Choudhry, U.K. (1997). Traditional Practices of Women from India: Pregnancy, Childbirth, and Newborn Care. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 26(5), 533–539.
Liamputtong, P. (2020). Women, Motherhood and Reproduction: A Cross-Cultural Perspective (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-39746-8
Helman, C.G. (2007). Culture, Health and Illness (5th ed.). Hodder Arnold Publication.
Giger, J.N., Haddad, L. (2021). Transcultural Nursing: Assessment and Intervention - E-book (8th ed.). Elsevier Health Sciences.
Purnell, L.D. (2018). Transcultural Health Care: A Culturally Competent Approach (4th ed.). F. A. Davis Company.
Campinha-Bacote, J. (2011). Delivering Patient-Centered Care in the Midst of a Cultural Conflict: The Role of Cultural Competence. Online Journal of Issues in Nursing, 16(2), 1-8. doi:https://doi.org/10.3912/OJIN.Vol16No02Man05
Leininger, M.M. (1991). Culture Care Diversity and Universality: A Theory of Nursing. National League for Nursing Press.
Leininger, M.M., McFarland, M.R. (2006). Culture Care Diversity and Universality: A Worldwide Nursing Theory (2nd ed.). Jones & Bartlet Publishers.
McFarland, M.R., Wehbe-Alamah, H.B. (2015). Leininger’s Culture Care Diversity and Universality: A Worldwide Nursing Theory (3rd ed.). Jones & Bartlett Publishers.
Wehbe-Alamah, H.B. (2018). Bridging Generic and Professional Care Practices Using Leininger’s Theory. Journal of Transcultural Nursing, 29(2), 132–140. https://doi.org/10.1177/1043659617703166
Titaley, C.R., Hunter, C.L., Dibley, M.J., Heywood, P. (2010). Why do some women still prefer traditional birth attendants and home delivery?: A qualitative study on delivery care services in West Java Province, Indonesia. BMC pregnancy and childbirth, 10(1), 43. doi: https://doi.org/10.1186/1471-2393-10-43
Melnyk, B.M., Fineout-Overholt, E. (2019). Evidence-Based Practice in Nursing and Healthcare (4th ed.). Wolters Kluwer.
Aygör, H., Düdükcü, F.T. (2024). Annelerin Emzirme ve Anne Sütüne Yönelik Geleneksel Uygulamaları: Tanımlayıcı Çalışma. Güncel Hemşirelik Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-10.
Sivri, B.B., Karataş, N. (2015). Toplumun Kültürel Yönü: Doğum Sonu Dönemde Anne ve Bebek Bakımına Yönelik Yapılan Geleneksel Uygulamalar ve Dünyadan Örnekler. Güncel Pediatri, 13(3), 183-193. doi: https://doi.org/10.4274/jcp.50479
Erenoğlu, R., Can, R., Tambağ, H., Akdeniz, Ş. (2017). Kırsal Alandaki Kadınların Doğum-Doğum Sonu Dönemle İlgili Geleneksel Uygulamaları: Karaksi Örneği. Folklor/Edebiyat, 23(90), 183-217. doi: https://doi.org/10.22559/folkloredebiyat.2017.30
Çalbayram, N.Ç., Altundağ, S., Aydın, B. (2017). Hemşirelerin çocuk hastalarda karşılaştıkları geleneksel uygulamalar. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 26(1), 27-31.
International Hip Dysplasia Institute. (2025). Hip Dysplasia Brochures. https://hipdysplasia.org/get-involved/hip-dysplasia-brochures/ (Erişim tarihi: 19.12.2024)
Bohren, M.A., Tunçalp, Ö., Miller, S., Howard, C., Oladapo, O.T. (2023). Improving Quality of Maternal and Newborn Care in Health Facilities: Progress, Challenges and Priorities. The Lancet Global Health, 11(4), e584–e597. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(23)00032-7
Giger, J.N., Haddad, L. (2024). Transcultural Nursing: Assessment and Intervention (9th ed.). Elsevier Health Sciences.
Leininger, M.M., McFarland, M.R. (2023). Culture Care Diversity and Universality: A Worldwide Nursing Theory (3rd ed.). Jones & Bartlett Learning.
Higginbottom, G.M.A., Evans, C., Morgan, M., Bharj, K.K., Eldridge, J., Hussain, B. (2023). Experiences of Maternity Care Among Migrant Women: A Systematic Review. BMC Pregnancy and Childbirth, 23, 412. doi: https://doi.org/10.1186/s12884-023-05641-2
Small, R., Roth, C., Raval, M., Shafiei, T., Korfker, D., Heaman, M. (2023). Immigrant and Refugee Women’s Experiences of Postpartum Care: A Metasynthesis. Women and Birth, 36(5), 410–418. doi: https://doi.org/10.1016/j.wombi.2023.01.006
Kılınç, A., Aslan, E. (2024). Integration of Cultural Practices into Postpartum Nursing Care. Journal of Transcultural Nursing, 35(2), 185–193. doi: https://doi.org/10.1177/10436596231234567
Özsezer, M., Kaya, N., Yılmaz, M. (2023). Kültüre Duyarlı Hemşirelik Bakımının Postpartum Dönemde Anne Bakımına Etkisi: Olgu Temelli Bir Değerlendirme. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 20(3), 215–221. doi: https://doi.org/10.5222/HEAD.2023.215
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
